Buz Neden Yüzer?

6. sınıf · Fen Bilimleri · 5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri

Hava sıcaklığını düşürdükçe buzun yüzeyde kalınlaştığını, altındaki suyun 4 °C'de kaldığını görür; 'buz batsaydı' anahtarını açınca gölün dipten donup balıkların yaşayamadığını izler.

Sahnede neler olacak

Kışın bir göl kesiti: üstte buz, altta yaşayan balıklar.

Neler yapabileceksin

Hava sıcaklığını düşürdükçe buzun yüzeyde kalınlaştığını, altındaki suyun 4 °C'de kaldığını görür; 'buz batsaydı' anahtarını açınca gölün dipten donup balıkların yaşayamadığını izler.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Buzdaki boşluklu kafes yapı molekül görünümüyle gösterilir.

Günlük hayatta

Buzlu içecek, donmuş göl

Kazanımlar

  • FB.6.5.5 Suyun katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları karşılaştırarak bu durumun canlılar için önemi hakkında bilimsel çıkarımlar yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Yoğunluk: Laboratuvar tezgâhında küplerin kütlesini dijital terazide, hacmini dereceli silindirde ölç; yoğunluğu hesaplayıp suda yüzüp batacağını tahmin et, bal, su ve zeytinyağını aynı kaba döküp katmanlaşmayı izle.
  • Kaldırma Kuvveti: Laboratuvar tezgâhında dinamometreye astığın blokları taşırma kabına indir; dinamometrenin azalan değerini, taşan sıvının ağırlığını ve cismin alt ve üst yüzüne etki eden basınç kuvvetlerini karşılaştır.
  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
  • Hayvanlarda ve İnsanda Üreme, Büyüme: Kurbağa, kelebek ve çekirgenin evrelerini sırala, üreme çeşitlerini ayır, insanda üremeyi sağlayan yapıları şemaya yerleştir.
  • Isınma Yakıtları ve Çevre Sorunları: Kış günü bir mahallede evlerin ısınma yakıtını değiştir, dumanın havayı nasıl etkilediğini izle ve mahallenin sorunu için çözüm planı hazırla.