Düzgün Çembersel Hareket
11. sınıf · Fizik · 1. Kuvvet Ve Hareket
Dönme hızını ve yarıçapı değiştirir; hız vektörünün teğet, merkezcil ivmenin merkeze doğru olduğunu görür. İpi kesince topun teğet doğrultusunda uçtuğunu izler.
Sahnede neler olacak
İpe bağlı dönen top, virajda araba, atlıkarınca.
Neler yapabileceksin
Dönme hızını ve yarıçapı değiştirir; hız vektörünün teğet, merkezcil ivmenin merkeze doğru olduğunu görür. İpi kesince topun teğet doğrultusunda uçtuğunu izler.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Hız ve merkezcil kuvvet okları dönen cisimle birlikte döner.
Günlük hayatta
Viraj, çamaşır makinesi sıkması
Kazanımlar
- FİZ.11.1.9 Düzgün çembersel hareket yapan cisimlerin yörüngeleri ve hız vektörleri hakkında analojik akıl yürütebilme
- FİZ.11.1.10 Düzgün çembersel hareketin değişkenleri arasındaki ilişkilerin matematiksel olarak modellenmesine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
- Eylemsizlik Momenti ve Açısal Momentum (Yakında): Kişinin kollarını açıp kapatır; dönme hızının değiştiğini ve açısal momentumun sabit kaldığını görür. Dolu ve halka silindiri rampadan yuvarlayıp hangisinin önce varacağını tahmin eder.
- Serbest Düşme ve Atışlar (Yakında): Topun atış hızını ve açısını sürgüyle ayarlar; yörünge izi, yatay ve düşey hız bileşenleri anında çizilir. Aynı anda bırakılan ve yatay atılan topun aynı anda yere düştüğünü görür; potaya basket atmaya çalışır.
- Newton Yasaları ve Sürtünme (Yakında): Eğimi ve yüzeyi değiştirir, kutuyu iter; serbest cisim diyagramı kutunun üstünde canlı çizilir. Kutu harekete geçene kadar statik, sonra kinetik sürtünmenin devreye girdiğini kuvvet-zaman grafiğinde görür. Paraşüt açıklığını değiştirerek limit hızı bulur.
- İvmeli Hareket ve Grafikler (Yakında): Gaz ve fren pedallarını sürgüyle kullanır; üç grafik eşzamanlı çizilir. Hız-zaman grafiğinin altındaki alanın yolu verdiğini boyalı bölgeyle görür; hazır bir grafiği arabaya oynatarak yorumlar.