Sürdürülebilir Tarım

11. sınıf · Coğrafya

Bir tarlada sulama, gübreleme, ekim düzeni ve anız kararlarını verip on yılda toprağa ve yer altı suyuna ne olduğunu kesitte izlersin.

Parçalar

  • Ürünler ve ekim düzeni: Her yıl aynı ürünü ekmek toprağın aynı besinlerini tüketir, hastalık ve zararlıları çoğaltır. Nöbetleşe ekimde tahıl ile baklagil yer değiştirir; baklagiller köklerindeki bakteriler sayesinde toprağa azot kazandırır.
  • Sulama yöntemi: Salma sulamada su tarlaya yayılır; büyük bölümü buharlaşır ya da derine sızar. Yağmurlama suyu püskürtür. Damla sulama suyu borularla doğrudan bitkinin köküne verir; en az su bu yöntemde harcanır.
  • Üst toprak, organik madde ve anız: Üst toprağın verimliliği organik maddeden (humus) ve toprak canlılarından gelir. Anız yakılırsa bu örtü ve canlılar yok olur, toprak erozyona açık kalır. Koyu renk organik maddece zengin toprağı gösterir.
  • Yer altı suyu ve kuyu: Kesikli mavi çizgi yer altı su seviyesidir. Kuyudan çekilen su, yağışla beslenenden fazlaysa seviye yıldan yıla düşer; su daha derinden, daha pahalıya çıkarılır.
  • Dünya ve Türkiye’den uygulamalar: Aral Gölü havzası, Harran Ovası, Konya Kapalı Havzası, Hollanda seraları, iyi tarım uygulamaları, anıza ekim, organik tarım ve taraçalama: sekiz uygulamayı çevresel, ekonomik ve sosyal ölçütlerle değerlendir.

Görevler

  1. Salma sulamayla yılları ilerlet; toprak yüzeyinde tuz kabuğunun oluştuğunu gör.
  2. Tarlayı on yıl boyunca yer altı suyunu, toprağı ve verimi koruyarak işleten kararları bul.
  3. Dünya ve Türkiye’den en az altı uygulamayı doğru değerlendir.
  4. Suyu azalan, toprağı tuzlanan ova için doğru iyileştirmeyi seç.

Kazanımlar

  • COĞ.11.5.2 Dünya ve Türkiye’deki tarım uygulamalarını sürdürülebilirlik ölçütlerine göre değerlendirebilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Fabrikayı Nereye Kurmalı?: Örnek bir bölgede fabrikayı sürükleyip taşıma uzaklığını, akarsuya, havaya ve araziye etkisini karşılaştırırsın.
  • Suyu Sürdürülebilir Kullanmak: Örnek bir havzada sulama yöntemini, şebeke kaybını ve gri su kullanımını seçip kurak on yılda barajın doluluğunu izlersin.
  • Türkiye’nin Su Kaynakları: Türkiye haritasında sınır aşan akarsuları incelersin, Atatürk Barajı’nın akıma etkisini görürsün ve su projelerinin etkilerini dört boyuta ayırırsın.
  • Afete Dirençli Yerleşme Kur: Kelkit Vadisi’nin gerçek arazisinde konut, okul ve hastaneyi yerleştir; deprem, sel ve heyelanla dene, zemin etüdüne bakıp yeniden planla ve hasarın düştüğünü gör.
  • Akarsu Yatağını Şekillendir: Eğim, debi ve kıyı akıntısını değiştirerek V vadi, menderes, delta ve haliç gibi akarsu şekillerinin oluşumunu 3D arazi üzerinde deneyimle.
  • Kayaç, İklim ve Çözünme: Kesiti alınabilen gerçek bir kireç taşı arazisinde yağışı ve sıcaklığı değiştir; lapya, dolin, mağara, obruk ve sarkıt-dikitin oluşumunu hızlandırılmış zamanla izle, granitte çözünmenin durduğunu gör.