Fiziksel ve Kimyasal Değişim

8. sınıf · Fen Bilimleri · 5. Periyodik Tablo Ve Maddenin Etkileşimi

Kâğıdı yırtar ya da yakar, yumurtayı pişirir; molekül görünümünde fiziksel değişimde moleküllerin aynı kaldığını, kimyasal değişimde atomların yeniden dizildiğini görür. Kapalı kapta tepkimeden önce ve sonra kütlenin değişmediğini teraziden okur.

Sahnede neler olacak

Mutfak tezgâhı: kâğıt, mum, yumurta, sirke ve karbonat; hassas terazi.

Neler yapabileceksin

Kâğıdı yırtar ya da yakar, yumurtayı pişirir; molekül görünümünde fiziksel değişimde moleküllerin aynı kaldığını, kimyasal değişimde atomların yeniden dizildiğini görür. Kapalı kapta tepkimeden önce ve sonra kütlenin değişmediğini teraziden okur.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Atomların yeniden dizilişi top-çubuk modelle canlandırılır.

Günlük hayatta

Yemek pişirmek, paslanma

Kazanımlar

  • FB.8.5.2 Fiziksel ve kimyasal değişimler ile ilgili bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
  • FB.8.5.3 Kimyasal tepkimelerle ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
  • FB.8.5.4 Kimyasal tepkimelerin günlük yaşamdaki etkilerine yönelik bilgi toplayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
  • Kimyasal Tepkimeler ve Türleri (Yakında): Tepkenleri karıştırır, renk değişimi, gaz, çökelti ve ısı gibi kanıtları gözler; molekül görünümünde taneciklerin çarpışıp bağların koptuğunu ve yenilerinin oluştuğunu izler.
  • Mol ve Tepkime Hesapları (Yakında): Bir mol farklı maddeyi teraziye koyup kütlelerin farklı, tanecik sayısının aynı olduğunu görür; denkleşmemiş tepkimeye atom ekleyip iki yanı eşitler; tepkenlerden biri bitince tepkimenin durduğunu (sınırlayıcı bileşen) izler.
  • Tepkimelerde Enerji ve Entalpi (Yakında): Paketi sıkıp sıcaklık değişimini ölçer; metan molekülünün bağlarını koparmak için enerji verip yeni bağlar oluşurken açığa çıkan enerjiyi izler; bağ enerjilerinden ΔH'yi hesaplar.
  • Tepkime Hızı (Yakında): Sıcaklık, derişim, yüzey alanı ve katalizör sürgüleriyle oynar; yalnız yeterli enerji ve doğru yönle çarpışan taneciklerin ürüne dönüştüğünü, katalizörün enerji tepesini alçalttığını görür; hız-zaman grafiğinden hız denklemini çıkarır.