Kimyasal Tepkimeler ve Türleri
10. sınıf · Kimya · 1. Etkileşim
Tepkenleri karıştırır, renk değişimi, gaz, çökelti ve ısı gibi kanıtları gözler; molekül görünümünde taneciklerin çarpışıp bağların koptuğunu ve yenilerinin oluştuğunu izler.
Sahnede neler olacak
Deney tezgâhı: yanma, çökelme, asit-baz ve gaz çıkışı tepkimeleri; molekül görünümü.
Neler yapabileceksin
Tepkenleri karıştırır, renk değişimi, gaz, çökelti ve ısı gibi kanıtları gözler; molekül görünümünde taneciklerin çarpışıp bağların koptuğunu ve yenilerinin oluştuğunu izler.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Etkin çarpışmalar parlayan çarpışma noktalarıyla gösterilir.
Günlük hayatta
Ekmek mayalanması, gaz ocağı
Kazanımlar
- KİM.10.1.1 Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel gözlem yapabilme
- KİM.10.1.2 Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme
- KİM.10.1.3 Kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Gazlar ve İdeal Gaz: Laboratuvar tezgâhında pistonlu silindirdeki gazı sıkıştır, ısıt ve gaz ekle; basınç, hacim ve sıcaklık ilişkilerini ölç, ideal gaz denklemini kur ve cam boruda NH₃ ile HCl'nin yayılmasını izle.
- Atom Modelleri ve Orbitaller: Müze salonunda Dalton'dan modern modele atom modellerini dönüştür, altın levha deneyini yap, orbital bulutlarını incele ve elektronları enerji tahtasına yerleştir.
- Fiziksel ve Kimyasal Değişim (Yakında): Kâğıdı yırtar ya da yakar, yumurtayı pişirir; molekül görünümünde fiziksel değişimde moleküllerin aynı kaldığını, kimyasal değişimde atomların yeniden dizildiğini görür. Kapalı kapta tepkimeden önce ve sonra kütlenin değişmediğini teraziden okur.
- Mol ve Tepkime Hesapları (Yakında): Bir mol farklı maddeyi teraziye koyup kütlelerin farklı, tanecik sayısının aynı olduğunu görür; denkleşmemiş tepkimeye atom ekleyip iki yanı eşitler; tepkenlerden biri bitince tepkimenin durduğunu (sınırlayıcı bileşen) izler.
- Tepkimelerde Enerji ve Entalpi (Yakında): Paketi sıkıp sıcaklık değişimini ölçer; metan molekülünün bağlarını koparmak için enerji verip yeni bağlar oluşurken açığa çıkan enerjiyi izler; bağ enerjilerinden ΔH'yi hesaplar.
- Tepkime Hızı (Yakında): Sıcaklık, derişim, yüzey alanı ve katalizör sürgüleriyle oynar; yalnız yeterli enerji ve doğru yönle çarpışan taneciklerin ürüne dönüştüğünü, katalizörün enerji tepesini alçalttığını görür; hız-zaman grafiğinden hız denklemini çıkarır.