Mol ve Tepkime Hesapları
10. sınıf · Kimya · 1. Etkileşim
Bir mol farklı maddeyi teraziye koyup kütlelerin farklı, tanecik sayısının aynı olduğunu görür; denkleşmemiş tepkimeye atom ekleyip iki yanı eşitler; tepkenlerden biri bitince tepkimenin durduğunu (sınırlayıcı bileşen) izler.
Sahnede neler olacak
Hassas terazi, mol kutuları ve atom toplarından tepkime tezgâhı.
Neler yapabileceksin
Bir mol farklı maddeyi teraziye koyup kütlelerin farklı, tanecik sayısının aynı olduğunu görür; denkleşmemiş tepkimeye atom ekleyip iki yanı eşitler; tepkenlerden biri bitince tepkimenin durduğunu (sınırlayıcı bileşen) izler.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Atom sayıları her iki yanda canlı sayaçla izlenir.
Günlük hayatta
Kek tarifi
Kazanımlar
- KİM.10.1.4 Mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme
- KİM.10.1.5 Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme
- KİM.10.1.6 Kimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının tutarsızlıklarına ilişkin çelişkiyi giderebilme
- KİM.10.1.7 Kimyasal tepkimelerde stokiyometrik ilişkilere yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme
Bunları da deneyebilirsin
- Gazlar ve İdeal Gaz: Laboratuvar tezgâhında pistonlu silindirdeki gazı sıkıştır, ısıt ve gaz ekle; basınç, hacim ve sıcaklık ilişkilerini ölç, ideal gaz denklemini kur ve cam boruda NH₃ ile HCl'nin yayılmasını izle.
- Atom Modelleri ve Orbitaller: Müze salonunda Dalton'dan modern modele atom modellerini dönüştür, altın levha deneyini yap, orbital bulutlarını incele ve elektronları enerji tahtasına yerleştir.
- Fiziksel ve Kimyasal Değişim (Yakında): Kâğıdı yırtar ya da yakar, yumurtayı pişirir; molekül görünümünde fiziksel değişimde moleküllerin aynı kaldığını, kimyasal değişimde atomların yeniden dizildiğini görür. Kapalı kapta tepkimeden önce ve sonra kütlenin değişmediğini teraziden okur.
- Kimyasal Tepkimeler ve Türleri (Yakında): Tepkenleri karıştırır, renk değişimi, gaz, çökelti ve ısı gibi kanıtları gözler; molekül görünümünde taneciklerin çarpışıp bağların koptuğunu ve yenilerinin oluştuğunu izler.
- Tepkimelerde Enerji ve Entalpi (Yakında): Paketi sıkıp sıcaklık değişimini ölçer; metan molekülünün bağlarını koparmak için enerji verip yeni bağlar oluşurken açığa çıkan enerjiyi izler; bağ enerjilerinden ΔH'yi hesaplar.
- Tepkime Hızı (Yakında): Sıcaklık, derişim, yüzey alanı ve katalizör sürgüleriyle oynar; yalnız yeterli enerji ve doğru yönle çarpışan taneciklerin ürüne dönüştüğünü, katalizörün enerji tepesini alçalttığını görür; hız-zaman grafiğinden hız denklemini çıkarır.