İklim ve Hava Olayları

8. sınıf · Fen Bilimleri

Türkiye haritasında sekiz şehrin sıcaklık ve yağış grafiğini oku; bir günün hava olayı ile uzun yılların ortalaması olan iklimi karşılaştır.

Parçalar

  • Türkiye haritası: Haritada farklı bölgelerden sekiz şehir işaretlidir. Bir şehre dokununca o şehrin aylık sıcaklık ve yağış grafiği açılır.
  • Sıcaklık ve yağış grafiği: Mavi sütunlar her ayın ortalama yağışını (mm), turuncu çizgi ortalama sıcaklığını (°C) gösterir. Değerler uzun yılların ortalamasıdır; yani grafik o şehrin iklimini anlatır.
  • Akdeniz iklimi (Antalya, İzmir): Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Grafikte yaz aylarının sütunları neredeyse kaybolur.
  • Karadeniz iklimi (Rize, Trabzon): Her mevsim yağışlıdır. Deniz etkisiyle yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır.
  • Karasal iklim (Ankara, Konya, Erzurum, Van): Kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak ve kuraktır. Yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı büyüktür; yağış azdır.
  • Meteoroloji ve klimatoloji: Hava olaylarını inceleyen bilim dalı meteoroloji, uzmanı meteorologdur. İklimi inceleyen bilim dalı klimatoloji, uzmanı klimatologdur.
  • Bir günün ölçümü ve ortalama: Bir günün ortalamadan soğuk ya da sıcak geçmesi hava olayıdır. İklim, uzun yılların (en az 30 yıl) ortalamasıyla belirlenir; tek bir gün onu değiştirmez.

Görevler

  1. On cümleyi “hava olayı” ve “iklim” olarak doğru ayır; dört “kim inceler?” sorusunu doğru yanıtla.
  2. Grafiklere bakarak dört grafik okuma sorusunu doğru yanıtla.
  3. Sekiz şehrin grafiğini inceleyip her birinin iklim tipini doğru seç.
  4. Dört günlük hava raporunu ayın ortalamasıyla karşılaştır ve sonuç sorusunu doğru yanıtla.

Kazanımlar

  • FB.8.1.2 İklim ve hava olaylarını karşılaştırabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Asitler, Bazlar ve pH: Mutfak tezgâhında limon suyundan çamaşır suyuna yedi maddeyi turnusol, kırmızı lahana suyu ve pH kâğıdıyla sına; tüpleri pH cetveline diz, sirkeyi mermere dökerek köpürmeyi gör.
  • Basit Makineler: Atölye avlusunda kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık ve dişliyle ağır kasaları kaldır; kuvvet oklarıyla kuvvetten kazancı, ölçülen yollarla yoldan kaybı gör ve kendi kaldırma düzeneğini kur.
  • Kalıtım, Çaprazlama ve Adaptasyon: Bezelye şemasında kalıtım kavramlarını yerine koy, Punnett karesini kutu kutu doldur, akraba evliliğinin soy ağacını incele ve tavşan sürüsünde doğal seçilimi kuşak kuşak izle.
  • Mitoz ve Mayoz: Mitoz ve mayozu tek zaman çubuğuyla yan yana izle; hücre ve kromozom sayılarının nasıl değiştiğini karşılaştır.
  • Dolaşım ve Solunum: Saydam gövde maketinde kanın kalpten akciğerlere ve vücuda yolunu izle; koşunca nabzın ve soluğun nasıl hızlandığını, sigara dumanının hava keseciklerine etkisini gör.