İklim ve Hava Olayları
8. sınıf · Fen Bilimleri
Türkiye haritasında sekiz şehrin sıcaklık ve yağış grafiğini oku; bir günün hava olayı ile uzun yılların ortalaması olan iklimi karşılaştır.
Parçalar
- Türkiye haritası: Haritada farklı bölgelerden sekiz şehir işaretlidir. Bir şehre dokununca o şehrin aylık sıcaklık ve yağış grafiği açılır.
- Sıcaklık ve yağış grafiği: Mavi sütunlar her ayın ortalama yağışını (mm), turuncu çizgi ortalama sıcaklığını (°C) gösterir. Değerler uzun yılların ortalamasıdır; yani grafik o şehrin iklimini anlatır.
- Akdeniz iklimi (Antalya, İzmir): Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Grafikte yaz aylarının sütunları neredeyse kaybolur.
- Karadeniz iklimi (Rize, Trabzon): Her mevsim yağışlıdır. Deniz etkisiyle yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı azdır.
- Karasal iklim (Ankara, Konya, Erzurum, Van): Kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak ve kuraktır. Yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı büyüktür; yağış azdır.
- Meteoroloji ve klimatoloji: Hava olaylarını inceleyen bilim dalı meteoroloji, uzmanı meteorologdur. İklimi inceleyen bilim dalı klimatoloji, uzmanı klimatologdur.
- Bir günün ölçümü ve ortalama: Bir günün ortalamadan soğuk ya da sıcak geçmesi hava olayıdır. İklim, uzun yılların (en az 30 yıl) ortalamasıyla belirlenir; tek bir gün onu değiştirmez.
Görevler
- On cümleyi “hava olayı” ve “iklim” olarak doğru ayır; dört “kim inceler?” sorusunu doğru yanıtla.
- Grafiklere bakarak dört grafik okuma sorusunu doğru yanıtla.
- Sekiz şehrin grafiğini inceleyip her birinin iklim tipini doğru seç.
- Dört günlük hava raporunu ayın ortalamasıyla karşılaştır ve sonuç sorusunu doğru yanıtla.
Kazanımlar
- FB.8.1.2 İklim ve hava olaylarını karşılaştırabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
- Asitler, Bazlar ve pH: Mutfak tezgâhında limon suyundan çamaşır suyuna yedi maddeyi turnusol, kırmızı lahana suyu ve pH kâğıdıyla sına; tüpleri pH cetveline diz, sirkeyi mermere dökerek köpürmeyi gör.
- Basit Makineler: Atölye avlusunda kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık ve dişliyle ağır kasaları kaldır; kuvvet oklarıyla kuvvetten kazancı, ölçülen yollarla yoldan kaybı gör ve kendi kaldırma düzeneğini kur.
- Kalıtım, Çaprazlama ve Adaptasyon: Bezelye şemasında kalıtım kavramlarını yerine koy, Punnett karesini kutu kutu doldur, akraba evliliğinin soy ağacını incele ve tavşan sürüsünde doğal seçilimi kuşak kuşak izle.
- Mitoz ve Mayoz: Mitoz ve mayozu tek zaman çubuğuyla yan yana izle; hücre ve kromozom sayılarının nasıl değiştiğini karşılaştır.
- Dolaşım ve Solunum: Saydam gövde maketinde kanın kalpten akciğerlere ve vücuda yolunu izle; koşunca nabzın ve soluğun nasıl hızlandığını, sigara dumanının hava keseciklerine etkisini gör.