Sesin Özellikleri ve Ses Kirliliği

8. sınıf · Fen Bilimleri · 4. Sesin Dünyası

Telin gerginliğini, uzunluğunu ve kalınlığını değiştirip frekansı ve sesin incelip kalınlaştığını, çekme miktarını değiştirip genliği ve şiddeti izler. Sokağa trafik ve ağaç perdesi ekleyerek desibel göstergesini düşürmeye çalışır.

Sahnede neler olacak

Bir gitar teli, cetvel ve osiloskop ekranı; şehir sokağı.

Neler yapabileceksin

Telin gerginliğini, uzunluğunu ve kalınlığını değiştirip frekansı ve sesin incelip kalınlaştığını, çekme miktarını değiştirip genliği ve şiddeti izler. Sokağa trafik ve ağaç perdesi ekleyerek desibel göstergesini düşürmeye çalışır.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Titreşim, ekranda canlı çizilen dalga grafiğiyle görünür.

Günlük hayatta

Gitar, korna

Kazanımlar

  • FB.8.4.3 Sesin frekansına göre ince veya kalın olarak işitilmesine neden olan ses özellikleri ile ilgili deney yapabilme
  • FB.8.4.4 Ses ile ilgili değişkenlerin işitmeye etkisi hakkında hipotez oluşturabilme
  • FB.8.4.6 Ses kirliliğini önlemeye yönelik önlemleri bilimsel olarak sorgulayabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Sesin Oluşumu ve Yayılması: Okulun salonunda diyapazon, davul, gitar ve hoparlörü titreştir; hava taneciklerinin halka halka sıkışıp seyreldiğini gör, fanusun havasını boşaltıp zilin sesini kaybet, sesi su ve tahtadan geçir, duvar yüzeyini değiştirip yansıma ve soğurulmayı ölç.
  • Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
  • Güneş, Dünya ve Ay: Zamanı hızlandır, Ay'ı yörüngesinde sürükle, Dünya'nın eksenini eğ; gece-gündüz, Ay'ın evreleri, tutulmalar ve mevsimler tek sahnede.
  • Basit Elektrik Devresi: Pil, anahtar, ampul ve kablolarla devre kur; akımın yolunu ve ampulün parlaklığını izle.
  • Asitler, Bazlar ve pH: Mutfak tezgâhında limon suyundan çamaşır suyuna yedi maddeyi turnusol, kırmızı lahana suyu ve pH kâğıdıyla sına; tüpleri pH cetveline diz, sirkeyi mermere dökerek köpürmeyi gör.
  • Basit Makineler: Atölye avlusunda kaldıraç, makara, eğik düzlem, çıkrık ve dişliyle ağır kasaları kaldır; kuvvet oklarıyla kuvvetten kazancı, ölçülen yollarla yoldan kaybı gör ve kendi kaldırma düzeneğini kur.