Rezonans ve Deprem
10. sınıf · Fizik · 4. Dalgalar
Sarsma frekansını değiştirir; frekansı kendi doğal frekansına denk gelen binanın en çok salındığını görür. Zemini kaya ya da alüvyon yapar, sönümleyici ekleyerek binayı güçlendirir.
Sahnede neler olacak
Sarsma masası üzerinde farklı yükseklikte bina modelleri ve zemin türleri.
Neler yapabileceksin
Sarsma frekansını değiştirir; frekansı kendi doğal frekansına denk gelen binanın en çok salındığını görür. Zemini kaya ya da alüvyon yapar, sönümleyici ekleyerek binayı güçlendirir.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Deprem dalgaları zeminde ilerleyen renk halkalarıyla gösterilir.
Günlük hayatta
Salıncak itmek, deprem
Kazanımlar
- FİZ.10.4.6 Rezonans ve depreme ilişkin kavramlar üzerinden depremi sorgulayabilme
- FİZ.10.4.7 Depremle ilgili bilimsel model oluşturabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
- Kaldırma Kuvveti: Laboratuvar tezgâhında dinamometreye astığın blokları taşırma kabına indir; dinamometrenin azalan değerini, taşan sıvının ağırlığını ve cismin alt ve üst yüzüne etki eden basınç kuvvetlerini karşılaştır.
- Manyetik Alan ve Elektrik Motoru: Fizik laboratuvarında mıknatısların alan çizgilerini demir tozuyla gör, düz telin ve akım makarasının alanını teslametreyle ölç, tel salıncağa etki eden kuvveti sağ el kuralıyla bul ve sökülmüş bir motoru çalıştır.
- Su Dalgalarında Yansıma ve Kırılma (Yakında): Dalga kaynağını çalıştırır; düz ve eğri engelleri sürükleyip yansımayı, sığ bölge levhasını eğik koyup dalga boyunun kısalıp yön değiştirdiğini görür.
- Kuvvet ve Hareket Laboratuvarı (Yakında): Cisme kuvvet uygula, sürtünmeyi ve eğimi değiştir; hız, ivme ve bileşke kuvveti oklarla gör.
- İvmeli Hareket ve Grafikler (Yakında): Gaz ve fren pedallarını sürgüyle kullanır; üç grafik eşzamanlı çizilir. Hız-zaman grafiğinin altındaki alanın yolu verdiğini boyalı bölgeyle görür; hazır bir grafiği arabaya oynatarak yorumlar.