Sıvı Basıncı ve Açık Hava Basıncı

9. sınıf · Fizik · 3. Akışkanlar

Su seviyesini ve deliğin derinliğini değiştirir; alttaki delikten suyun daha uzağa fışkırdığını görür. Hidrolik kaldıracın küçük pistonuna bastırıp arabayı kaldırır; dağa çıkınca cıva sütununun alçaldığını izler.

Sahnede neler olacak

Farklı yüksekliklerde delikleri olan su şişesi, baraj kesiti, hidrolik kaldıraç ve Torricelli düzeneği.

Neler yapabileceksin

Su seviyesini ve deliğin derinliğini değiştirir; alttaki delikten suyun daha uzağa fışkırdığını görür. Hidrolik kaldıracın küçük pistonuna bastırıp arabayı kaldırır; dağa çıkınca cıva sütununun alçaldığını izler.

Görünmeyeni görünür kılıyoruz

Basınç, derinlikle koyulaşan renk ve kabın her yönüne dik çizilen oklarla gösterilir.

Günlük hayatta

Baraj, araç tamir kaldıracı, pipet

Kazanımlar

  • FİZ.9.3.2 Durgun sıvılarda basınca yönelik bilimsel çıkarımlarda bulunabilme
  • FİZ.9.3.3 Sıvılarda basıncın kullanıldığı günlük hayat örneklerine ilişkin sorgulama yapabilme
  • FİZ.9.3.4 Açık hava basıncına ilişkin çıkarım yapabilme

Bunları da deneyebilirsin

  • Kaldırma Kuvveti: Laboratuvar tezgâhında dinamometreye astığın blokları taşırma kabına indir; dinamometrenin azalan değerini, taşan sıvının ağırlığını ve cismin alt ve üst yüzüne etki eden basınç kuvvetlerini karşılaştır.
  • Gazlar ve İdeal Gaz: Laboratuvar tezgâhında pistonlu silindirdeki gazı sıkıştır, ısıt ve gaz ekle; basınç, hacim ve sıcaklık ilişkilerini ölç, ideal gaz denklemini kur ve cam boruda NH₃ ile HCl'nin yayılmasını izle.
  • Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
  • Akışkan Hızı ve Basınç (Yakında): Borunun bir bölümünü sıkarak daraltır; daralan kısımda parçacıkların hızlandığını ve basınç tüpündeki suyun alçaldığını görür. Uçak kanadı ve hortum ucu örneklerine geçer.
  • Kuvvet ve Hareket Laboratuvarı (Yakında): Cisme kuvvet uygula, sürtünmeyi ve eğimi değiştir; hız, ivme ve bileşke kuvveti oklarla gör.
  • Skalerler ve Vektörler (Yakında): Teknenin motor vektörünün ucunu sürükler; akıntı vektörüyle uç uca ve paralelkenar yöntemiyle toplanan bileşke ok anında çizilir ve tekne o yönde ilerler. Bileşkeyi x-y bileşenlerine ayırıp gölgelerini izler.