Sıvı Basıncı ve Açık Hava Basıncı
9. sınıf · Fizik · 3. Akışkanlar
Su seviyesini ve deliğin derinliğini değiştirir; alttaki delikten suyun daha uzağa fışkırdığını görür. Hidrolik kaldıracın küçük pistonuna bastırıp arabayı kaldırır; dağa çıkınca cıva sütununun alçaldığını izler.
Sahnede neler olacak
Farklı yüksekliklerde delikleri olan su şişesi, baraj kesiti, hidrolik kaldıraç ve Torricelli düzeneği.
Neler yapabileceksin
Su seviyesini ve deliğin derinliğini değiştirir; alttaki delikten suyun daha uzağa fışkırdığını görür. Hidrolik kaldıracın küçük pistonuna bastırıp arabayı kaldırır; dağa çıkınca cıva sütununun alçaldığını izler.
Görünmeyeni görünür kılıyoruz
Basınç, derinlikle koyulaşan renk ve kabın her yönüne dik çizilen oklarla gösterilir.
Günlük hayatta
Baraj, araç tamir kaldıracı, pipet
Kazanımlar
- FİZ.9.3.2 Durgun sıvılarda basınca yönelik bilimsel çıkarımlarda bulunabilme
- FİZ.9.3.3 Sıvılarda basıncın kullanıldığı günlük hayat örneklerine ilişkin sorgulama yapabilme
- FİZ.9.3.4 Açık hava basıncına ilişkin çıkarım yapabilme
Bunları da deneyebilirsin
- Kaldırma Kuvveti: Laboratuvar tezgâhında dinamometreye astığın blokları taşırma kabına indir; dinamometrenin azalan değerini, taşan sıvının ağırlığını ve cismin alt ve üst yüzüne etki eden basınç kuvvetlerini karşılaştır.
- Gazlar ve İdeal Gaz: Laboratuvar tezgâhında pistonlu silindirdeki gazı sıkıştır, ısıt ve gaz ekle; basınç, hacim ve sıcaklık ilişkilerini ölç, ideal gaz denklemini kur ve cam boruda NH₃ ile HCl'nin yayılmasını izle.
- Dalgalar: Temel Kavramlar: Fizik laboratuvarında gerili ipte atma ve periyodik dalga oluştur, kronometre ve ölçek tahtasıyla sürat ve dalga boyunu ölç; sarmal yayda enine ve boyuna dalgayı, dalga leğeninde su derinliğinin etkisini gözle.
- Akışkan Hızı ve Basınç (Yakında): Borunun bir bölümünü sıkarak daraltır; daralan kısımda parçacıkların hızlandığını ve basınç tüpündeki suyun alçaldığını görür. Uçak kanadı ve hortum ucu örneklerine geçer.
- Kuvvet ve Hareket Laboratuvarı (Yakında): Cisme kuvvet uygula, sürtünmeyi ve eğimi değiştir; hız, ivme ve bileşke kuvveti oklarla gör.
- Skalerler ve Vektörler (Yakında): Teknenin motor vektörünün ucunu sürükler; akıntı vektörüyle uç uca ve paralelkenar yöntemiyle toplanan bileşke ok anında çizilir ve tekne o yönde ilerler. Bileşkeyi x-y bileşenlerine ayırıp gölgelerini izler.