Öğretmen Araçları

Akıllı Tahtada Etkileşimli Uygulama ve Simülasyon Nasıl Kullanılır?

· 20 Kasım 2026· 3 dk okuma
Akıllı tahtada simülasyon: tekerlekli akıllı tahtanın ekranında döndürülen 3D küp ve ekrana dokunan el

Kısa cevap: Akıllı tahtanın tarayıcısında dizgi.net.tr/dersler/ adresini açın, sınıfınızı ve dersinizi seçin, konunun kartına dokunun. Program kurmak ve üye olmak gerekmez. Sahne parmakla sürüklenerek döndürülür, iki parmakla yakınlaştırılır; görüntü takılırsa “Hafif grafik” seçilir.

Simülasyon, tahtada izlenen bir video değildir; öğrencinin dokunup sonucu gördüğü bir deney düzeneğidir. Aşağıdaki adımlar Etkileşimli Dersler bölümündeki uygulamalar için yazıldı, ancak ders akışına ilişkin öneriler başka simülasyonlarda da işe yarar.

Dersten önce: iki dakikalık hazırlık

  1. Tahtanın internete bağlı olduğunu denetleyin. Uygulamalar açılırken internetten yüklenir.
  2. Kullanacağınız uygulamayı teneffüste bir kez açın. Sayfa önceden açılmış olursa ders başında bekleme olmaz.
  3. Uygulamanın adresini tarayıcının yer imlerine ekleyin. Her uygulamanın kendi adresi vardır; örneğin Basit Makineler uygulaması dizgi.net.tr/dersler/fen-8-basit-makineler adresindedir.
  4. Sesli yönerge içeren uygulamalarda tahtanın hoparlörünü açın.

Sahneye dokunma hareketleri

Yapılacak işTahtadaBilgisayarda
Sahneyi döndürmeTek parmakla sürüklemeFareyle sürükleme
Yakınlaştırma, uzaklaştırmaİki parmakla açıp kapamaFare tekerleği
Bir parçayı seçmeParçaya dokunmaParçaya tıklama
Baştaki görünüme dönme“Görünümü sıfırla” düğmesi

3D sahnelerde yalnızca bir işlevi olan nesneler seçilebilir. Üzerine gelindiğinde parlayan nesneye dokunulduğunda adı ve açıklaması açılır. Çok dokunuşu algılamayan eski tahtalarda yakınlaştırma için sahnedeki “Yakınlaştır” ve “Uzaklaştır” düğmeleri kullanılır.

Sınıfın tamamı görsün: yazı ve görüntü ayarları

Ayarlar sayfasındaki seçimler tarayıcıda saklanır, bir kez yapılması yeterlidir.

  • Yazı boyutu: Normal, Büyük ve Çok büyük seçenekleri vardır. Kalabalık sınıflarda “Büyük” iyi bir başlangıçtır.
  • Tema: Açık ve koyu tema seçilebilir. Güneş alan sınıflarda açık tema daha rahat okunur.
  • Hareketi azalt: Kamera geçişleri ve süsleme hareketleri kapanır. Dikkati çabuk dağılan gruplarda yararlıdır.
  • 3D grafik kalitesi: Otomatik, Yüksek ve Hafif seçenekleri vardır.

Görüntü takılıyorsa

Eski tahtalarda 3D sahneler ağır gelebilir. Böyle durumda sahnenin sağ üstündeki “Hafif grafik” düğmesine dokunun. Gölgeler kapanır, çözünürlük ve parçacık sayısı azalır; etkileşim aynı kalır. Grafik kalitesi “Otomatik” ayarındayken uygulama takılmayı fark ederse hafif grafiğe geçmeyi kendisi önerir.

Sorun sürerse tarayıcıdaki öteki sekmeleri kapatın ve tahtayı yeniden başlatın. İki boyutlu uygulamalar (kartında “2D” yazanlar) 3D sahne içermediği için eski cihazlarda da rahat çalışır.

Tam ekran ve düzey seçimi

Tarayıcının adres çubuğu ve sekmeleri tahtada yer kaplar. Çoğu tarayıcıda F11 tuşu sayfayı tam ekrana alır; aynı tuş eski görünüme döndürür. Klavyesi olmayan tahtalarda tarayıcı menüsündeki tam ekran seçeneği kullanılır.

Bazı uygulamalar birden çok sınıfın konusunu kapsar. Güneş, Dünya ve Ay uygulamasında 4, 5, 6 ve 8. sınıf düzeyleri vardır. Uygulamayı sınıf sayfasındaki karttan açarsanız düzey kendiliğinden seçilir. Doğrudan adresinden açarsanız üst düzey gelir; sahnedeki düzey seçicisinden sınıfınızı seçmeniz gerekir. Görevler ve test soruları seçilen düzeye göre değişir.

Ders akışı: önce tahmin, sonra deneme

Simülasyon tahtada açıldığında öğrencilerin yalnızca izleyici kalması kolaydır. Bunu önlemek için şu sıra işe yarar:

  1. Soruyu sorun. Dene sekmesindeki görevlerden birini okuyun. Örneğin Yoğunluk uygulamasında küpün suda yüzüp yüzmeyeceğini sorun.
  2. Tahmin alın. Parmak kaldırarak oylama yapın, sayıları tahtanın kenarına yazın.
  3. Bir öğrenciyi tahtaya kaldırın. Denemeyi öğrenci yapsın; siz yalnızca yönlendirin.
  4. Sonucu konuşun. Tahmini tutmayanlara nedenini sorun. Açıklamayı Özet sekmesinden okutun.

Her görevde farklı bir öğrenci tahtaya kalkarsa bir ders saatinde dört beş öğrenci sahneyi kullanmış olur. Dersin sonunda Kontrol et sekmesindeki sorular sınıfça çözülür.

Tahtada iyi çalışan uygulamalardan örnekler

Sık yapılan hatalar

  • Bütün dersi tahtada geçirmek. Kartlardaki önerilen süre çoğunlukla 25-35 dakikadır. Kalan süreyi deftere ve soru çözümüne ayırın.
  • Görevleri atlamak. Sahneyi rastgele kurcalamak yerine Dene sekmesindeki görevleri izlemek dersi hedefe bağlar.
  • Uygulamayı ilk kez sınıfta açmak. Hangi düğmenin ne yaptığını önceden görmek ders içinde zaman kazandırır.

Tahtada kullanılabilecek sınav, süre ve sınıf yönetimi araçları için Öğretmen Araçları sayfasına da bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Akıllı tahtada simülasyon açmak için program kurmak gerekir mi?

Hayır. Etkileşimli Dersler tarayıcıda çalışır. Tahtadaki tarayıcıdan dizgi.net.tr/dersler/ adresini açmanız yeterlidir; kurulum ve üyelik gerekmez.

3D sahne akıllı tahtada takılıyorsa ne yapılır?

Sahnenin sağ üstündeki Hafif grafik düğmesine dokunun ya da Ayarlar sayfasında 3D grafik kalitesini “Hafif” yapın. Gölgeler kapanır, çözünürlük düşer ve görüntü akıcılaşır.

Arka sıradaki öğrenciler yazıları okuyamıyor, ne yapabilirim?

Ayarlar sayfasında yazı boyutunu “Büyük” ya da “Çok büyük” yapın. Ayar tarayıcıda saklandığı için sonraki derste yeniden seçmeniz gerekmez.